Akarlarla (Kırmızı Örümceklerle) mücadele yöntemleri

Kırmızı örümceklerle mücadele 3 kısımda incelenebilir.

Kimyasal,
Biyolojik,
Kültürel,

Kimyasal mücadele:
Kırmızı örümceklere karşı kış mücadelesi önerilmemesine karşın diğer zararlılara karşı kış mücadelesi yapıldığı zaman bu mücadele, kışı yumurta halinde geçiren Avrupa kırmızı örümceği ve Kahverengi örümceğine de etkili olmaktadır.

Kırmızı örümceklerin yani akarların kimyasal mücadelesine karar verebilmek ve ilaçlama zamanını doğru bir şekilde belirleyebilmek için, bitkilerdeki kırmızı örümcek yoğunluğunun belirlenmesi gerekir. Ayrıca doğal düşmanlarının nüfusunun da saptanması gerekir. Bunun için bahçelerde kırmızı örümcek sayımları yapılmalıdır. Bu amaçla, bahçeyi örnekleyecek şekilde, yani temsil edecek şekilde seçilen 10 ağaçtan koparılan 100 yaprakta periyodik olarak sayım yapılmalıdır. Yapılan sayımlarda, yaprak başına ortalama 3-5 adetin üzerinde kırmızı örümcek bulunması ve doğal düşmanların etkinliğinin çok düşük olması durumunda ilaçlama yapılabilir.

Akarların mücadelesinde kullanılacak ilaçlar ve dozları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Etkili madde adı ve oranı	Formülasyon Tipi	Doz (Preparat/100 lt su)
Öncelikli olarak tavsiye edilen ilaçlar
Kükürt, % 80	WP	400 g
Bromopropylate, 500 g / l	EC	100 ml
İkinci derecede tavsiye edilen ilaçlar
Fenbutation oxide, 500 g / l	SC	30 ml
Dicofol, 195 g/l	EC	150 ml
Quinomethionate, %25	WP	40 g
Cyhexatin, %25	WP	125 g
Cyhexatin, 632 g / l	FL	50 ml
Tebufenapyrad, %20	WP	37.5 g
Formothion, 336 g / l	EC	150 m

Biyolojik mücadele:
Doğada akarların çok etkili düşmanları bulunmaktadır. Bunlardan bazıları ve en önemlileri şunlardır.

Predatör akarlar :
Typhlodromus pyri Scheuten (Acarina:Phytoseiidae)
Euseius finlandicus Oudemans (Acarina:Phytoseiidae)
Kampimodromus aberrans (Oudemans) (Acarina:Phytoseiidae)
Anthoseius recki (Wainstein)(Acarina:Phytoseiidae)
Typhlodromus spp. (Acarina:Phytoseiidae)
Amblyseius spp. (Acarina:Phytoseiidae) (Şekil 20)
Phytoseius spp. (Acarina:Phytoseiidae)
Phytoseiulus persimilis Athias-Henriot (Şekil 21)

Predatör böcekler:
Chrysoperla carnea Sth. (Neur.:Crysopidae)
Stethorus punctillum Ws. (Col.:Coccinellidae)
Atractotomus mali (Het.:Miridae)
Orius spp. (Het.:Anthocoridae) (Şekil 22)
Scolothrips longicornis (Thys.:Thripidae) (Şekil 23)

Burada adı geçen doğal düşmanları korumak ve desteklemek suretiyle etkinlikleri artırılmalıdır. Bunun için, yararlılara zararsız veya az zararlı olan seçici ilaçlar tercih sebebi olmalıdır. İlaçlama zamanları, bunların en az zarar göreceği şekilde ayarlanmalıdır. Bu yararlılar, yoğun olarak bulunduğu bahçelerden toplanarak bulunmadığı veya az bulunduğu bahçelere bulaştırmak suretiyle biyolojik mücadelede kullanılmalıdır. Ayrıca, S.punctil-lum, T.pyri, Orius sp. ve S.longicornis gibi predatörler, insektaryum ve laboratuvarda kitle halinde üretilerek, kiraz bahçelerine salınmak suretiyle biyolojik mücadelede kullanılabilir.

Kültürel önlemler:
Kışın veya erken ilkbaharda, ağaçların kökboğazı ve gövdelerindeki kavlamış olan kabuklar kaldırılarak, altında kışlayan akarların ölmesi sağ-lanmalıdır. Yere dökülen yapraklar toplanarak, bahçeden uzaklaştırılmalıdır. Bahçenin bakım işlemleri uygun olarak yapılmalıdır.

Tarım zararlıları : Yassı Akarlar - Cenopalpus pulcher

Yassı akarların ergin dişilerde vücut yassı ve oval bir şekildedir. Renkleri, kiremit kırmızısı ya da daha koyudur. Yaz dişileri, açık kırmızı renkte ve siyah lekelidir olup kış dişileri ise daha koyu renklidir. Sırt bölgesinde vücudunu enine ikiye ayıran bariz bir çizgi vardır. Sırtında bulunan kıllar ise diken şeklinde olup kısadır. Bacakları kısa, boğumları küt şekildedir. Erkeklerin vücudu ince ve karın kısımları uzundur. Renkleri açık kırmızıdır. Kışın erkeklere rastlanmaz. Yumurtaları uzunca oval, ön tarafı basık fıçı şeklinde ve kiremit kırmızı renktedir.

Yetişkinler diğer kırmızı örümcek(Cenopalpus pulcher) türlerine göre çok yavaş hareket ederler. Bu örümcek türü, yapraklarda çok az ağ örer. Yassı akarlar kışı döllenmiş dişi halinde, meyve ağaçlarının 2-3 yıllık dalları üzerindeki tomurcukların pulları arasında, odun ve meyve gözleri etrafında, sürgünlerin boğumlarında, 25-125 adetlik kümeler halinde geçirir. Bu kümeler dallarda kırmızı bir leke gibi görülür.

Kışı Yassı akardan başka, ince dallar üzerinde açıkta geçiren bir akar türü yoktur. Kışlayan dişiler nisan ayının ortasından itibaren yumurta bırakmaya başlar. Bu tür, yumurtalarını dal üzerinde odun gözünün etrafına ve altına bırakırlar. Daha sonra yapraklara geçer ve alt yüzünde damarlar boyunca yumurta bırakır. Yumurtalar mayıs ayı sonu veya haziran ayının ilk haftasından itibaren açılmaya başlar. Yumurtadan çıkan larvalar yapraklarda beslenerek zarar yapar. Sonbaharda çiftleştikten sonra erkekleri ölür. Yılda 4-5 döl verir. Yapraklar dökülünce, ekim ayından itibaren dişiler dallara çekilmeye başlar.

Tarım zararlıları : Kahverengi Örümcek - Bryobia rubrioculus (Scheut.)

Yetişkinlerin sırt bölgeleri düz ve karın bölgeleri ise şişkindir. Kırmızı, kahve ve yeşil karışımı renktedir. Sırt bölglerinde enine, belirgin bir çizgi bulunur. Bu ayırt edilmesinde önemli bir özelliktir. Vücut kılları yelpaze şeklinde olup ön bacakları, diğer bacaklarına göre çok daha uzundur. Larvalar yuvarlak yapılı ve kırmızı renklidir. Yumurtaları bilye şeklinde ve kırmızı renklidir.

Kış aylarında, dal çatlakları ve sürgün boğumlarında kümeler halinde bulunur. Bu türün erkekleri yoktur ve döllenmeden çoğalmaları söz konusudur. Yapraklarda ağ yapmaz.

Kahverengi örümcek (Bryobia rubrioculus), kış mevsimini yumurta halinde, daha çok 1-2 yıllık dalların üzerindeki tomurcukların etrafında ve yaprak gözleri civarında geçirir. Yoğunluğun fazla olduğu ağaçlarda, kışlayan yumurtaların bulunduğu dallar pas renginde görünür. Yumurtalar hava koşullarına göre, mart sonu-nisan başından itibaren açılmaya başlar. Yumurtadan çıkan larvalar yaprakda beslenir. Yetişkinler genellikle ağaç dalları üzerinde bulunur. Yılda 3-4 döl verirler.

Tarım zararlıları : Avrupa Kırmızı Örümceği - Panonychus ulmi Koch.

Avrupa kırmızıörümceğinin ergin dişileri, yuvarlak biçimli, dolgun vücutlu ve koyu kırmızı renktedir. Sırt bölgesindeki kıllar, daire şeklinde ve beyaz renkli kabarcıklardan çıkar. Bu akar türünün erkekleri ise pembemsi ve gri renklidir. Yumurtalar soğan biçiminde olup kiremit kırmızısı renktedir. Diğer akarlardan farklı olarak yumurtanın ucunda bir sap bulunur ve üzeri, aşağıya doğru ince çizgilerle dilimlere ayrılmıştır. Larvaları, parlak kırmızı renklidir. Bu tür örümcekler yapraklarda ağ yapmaz.

Avrupa kırmızı örümceği kış aylarını, ağaçların dallarında yumurta halinde geçirir. Nisan ayının başından itibaren yumurtadan çıkan örümcek larvaları, taze sürgünlere saldırırlar. Kışlayan yumurtaların açılması, normal olarak bir ay içerisinde tamamlanır. Yılda 8-9 döl verir.

Tarım zararlıları : İki noktalı Kırmızı Örümcek - Tetranychus urticae Koch.

ki noktalı Kırmızı Örümceklerin yetişkin dişilerinin vücutları, yuvarlakça yapıdadır. Genellikle yeşilimsi sarı yada kahverengimsi yeşil renktedir. Yaz mevsimi yetişkinleri sonraları portakal veya kiremit rengine dönüşür. Sırtında, orta kısma yakın olan, iri ve siyah renkli iki benek bulunur. Bu özellikliğinden dolayı bu örümcek türü kolaylıkla tanınır. Bu 2 benek, çeşitli şekillerde olabilir. İki noktarlı kırmızı örümceklerde vücut kılları oldukça belirgin olup, deri üzerinden diken gibi tek tek çıkarlar. Yumurtalar açık sarı renkte, saydam ve yuvarlaktır. Yumurtaların açılmasına yakın zamanda, parlak sarı-yeşil bir renk alır. Yumurtadan yeni çıkan örümcek larvaları renksiz olup, üzerinde benek bulundurmaz. Beslenmeye başladıktan sonra vücudun her iki tarafında benekler belirir. Bu örümcek türü, yapraklarda yoğun ağ örer.

Akdiken akarları, kış mevsimini ağaçların gövdelerinde ve kök boğazlarında kabukların altında veya çatlaklarda, yere dökülmüş yaprakların ve otların altında uyuşuk olarak geçirir. Mart ayının ilk haftasından itibaren kışı geçirdikleri yerlerini terk ederek, yapraklara geçiş başlar. Bir dişi 100-200 civarında yumurta bırakabilir. Bu zararlı, yılda 10-21 döl verebilmektedir.

Tarım zararlıları : Akdiken Akarı - Tetranychus viennensis Zacher

Akdiken Akarı :
Yetişkin dişi akdiken akarları kırmızı renkli, tombul ve oval yapılıdır. Sırtlarındaki kıllar diken biçiminde olup, kılın çıktığı yerde beyaz bir kabarıklık görülür. Bacaklarının boğum araları geniş ve sarı renktedir, ayrıca uzun bacaklıdır. Erkek akarların göğüs kısmı geniş olup, karın kısmı geriye doğru gittikçe sivrilir. Erkek akarların rengi, dişilerden farklı olarak, yeşil karışımı sarıdır ve sırtının iki yanında siyah benekler bulunur. Erkek akdiken akarı sadece yazın görülür. Diğer mevsimlerde gözükmez. Yumurtaları bilye şeklinde ve saydam olup, açılmasına yakın sarı krem rengine dönüşür. Akar larvaları yuvarlak şekillidir, ayrıca saydamdır. Bu tür, yapraklarda çok yoğun ağ örer.

Akdiken akarları, kış mevsimini ağaçların gövdelerinde ve kök boğazlarında kabukların altında veya çatlaklarda, döllenmiş dişi halinde geçirir. Çiftleşen dişi akarlar, eylül- ekim aylarında kışı geçirecekleri köşelerine çekilir. Önce ağaçların kabuklarının altlarına, ağaç çatlaklarına yerleşirler. Buna karşın kışı kabuk altlarında pek geçirmezler. Çoğunlukla kök boğazında, toprak içinde 5-10 cm derinliğe iner, toprak içerisindeki boşluklara grup halinde yerleşip, bu yerlere ağ örerler ve ağlar arasında kışı geçirirler. Nisanın ayının ortasından itibaren kışı geçirdikleri yerlerini terk ederek, yapraklara geçiş başlar. Yapraklarda beslenirler ve mayısın ilk haftasında yumurta bırakmaya başlarlar. Yumurtalarını damar üzerine ve damar boyunca bırakırlar. Bir dişi 60-120 adet civarında yumurta bırakabilir. Yumurtalar 5-7 gün içinde açılır. Yılda 9-10 döl verir.