1-E) BESİN ERİYİĞİ SİSİ (AEROPONİK)

Topraksız tarımda uygulanmaya başlanan en yeni uygulamalardan birisi aeroponik yada sisleme uygulamalarıdır. Bu uygulamada besin eriyiği içeren sıvı, özel püskürtma başlıkları ile direkt olarak bitkinin köküne püskürtülmektedir. Bu sayede bitki kökleri besin maddelerini en ideal ve kolay şekilde almakta, aynı zamanda yeterli bir şekilde havalanmaktadır.











Bu türün dezavantajı, en ufak bir elektrik kesintisinden kaynaklanan sistemin durmasıdır. Sistem durduğu zaman kökler çok hızlı bir şekilde kurur, sistemin kurumaması gerekmektedir. Bunun için enerji gereksinimi sürekli ve çok tur. Güçlü pompalar ile su sprey haline getirildiği için elektrik sarfiyatı nispeten daha fazla da olabilir.

1-D) DERİN AKAN SU KÜLTÜRÜ (HYPONICA)

Bu tür su kültüründe genelde altı su deposu olan bir tablaya alttaki depodan su pompalanması ve bu suyun tabladaki drenaj deliklerinden geri alttaki depoya birikmesi şeklinde olur. Buradaki su besin eriği ile karıştırılmıştır. Ayrıca dökülen su yeterli havalandırma sağlamaktadır.

1-C) BESLEYİCİ FİLM TEKNİĞİ (NFT TEKNİĞİ)

Besleyici film tekniği NFT ; bitkilerin besin, su, ve oksijen ihtiyaçlarını karşılamak için, kök uçları boyunca besin eriyiğinin yüzeysel bir akış halinde akıtılmasına dayalı bir su kültürü şeklidir.






Besleyici film tekniği adı; köklere yeterince oksijen sağlanması amacıyla kök sisteminin üst kısmının havada olmasını sağlayacak şekilde bitki kök uçları boyunca akan sıvı derinliğinin gerçekten çok ince olmasından kaynaklanmaktadır.

Besleyici film tekniğinin gerçekleştirilebilmesi için içinde bitki köklerinin geliştiği besin eriyiklerinin akıtıldığı kanallara, besin eriyiğine ve besin eriyiğini sisteme veren ve tekrar toplayan borulara, bu besin sıvısını tekrar geri pompalayan pompalara ve tanklara gereksinim vardır.

Bitkiler en basit NFT kanalı olarak bilinen 0.15-0.2 mm kalınlığındaki plastik kanallarda yetiştirilebileceği gibi polietilenle kaplanmış metal kanallarda ve sert plastikten yapılmış kanallarda da yetiştirilebilir. Kanalların taban genişliği, 25-30 cm’dir. Besin eriyiği ile etkileşime girmesinden korkulduğu için NFT elemanlarının genelde plastik olmasına ve etkileşime girmeyen maddelerden yapılmasına özen gösterilir.





Besin eriyiğinin kanallarda kolay akması için, kanallara uygun bir eğim verilir. Genelde 1/50 ve 1/75’ lik eğimler uygundur. Yani 50-75 metrelik bir sistem için 1 m lik yükseklik farkı uygundur. Bitkiler zemin üzerine yerleştirilen kanallarda yetiştirilecekse sıraların uzunluğu boyunca eğimin korunmasına çalışılmalı ve kanal boyu maksimum 30 m olmalıdır.

Besin eriyiği NFT kanallarındaki akışı sürekli yada belli ararlıklarla tekrarlanan bir şekilde olabilir. Ancak, köklerin yeterli havalanmasını sağlamak, enerji gereksinimini azaltmak amacıyla belirli aralıklarla akış daha çok uygulanır. Bu şekilde havalandırma ihtiyacından kurtulunmuş olur, bitki kökleri besin sıvısının geçmediği zaman aralığı içerisinde havalanır.

Topraksız tarımdaki tüm sistemlerde olduğu gibi bu sistemde de Besin Tankları ve Boruları gibi suyun dolaştığı yerlerin koyu renk olması gerekmektedir. Işık geçiren sistemlerde ışık yosunlaşmaya alg lere neden olabilir.

1-B) AKAN SU KÜLTÜRÜ

Akan su kültürü ile bitki, yetiştirme kanallarından besin eriyiğinin belli kısa aralıklarla yada sürekli bir şekilde akıtıldığı bir yetiştirme yöntemidir. Kanallardan besin eriyiği NFT (besleyici film tekniği) de olduğu gibi kök uçlarından birkaç mm veya derin akan su kültürlerinde olduğu 4-5 cm ve daha fazla derinlikte akıtılabilir.

1-A) DURGUN SU KÜLTÜRÜ

Durgun su kültürü bilinen en eski topraksız tarım örneği olup Havalandırmalı ve Havalandırmasız olmak üzere iki türü vardır.

Havalandırmasız su kültürü
Bu türde topraksız tarım yapmak için derinliği 30 cm’yi geçmeyen bir tekne, plastik geniş kaplar veya tanklar kullanılır. Sistem için hazırlanan besin eriyiği hazırlandıktan sonra bu kap yada tanklara üstten 5-10 cm boşluk kalacak şekilde doldurulur. Tankın üzerine 25mm aralıklı kafes tel gerilmiş bir çerçeve oturtulur. Kafes telin üzerine 10cm’ye kadar kalınlık oluşturacak şekilde kaba talaş veya benzeri bir materyal dökülür. Bu dökülen materyal sayesinde suyun ışık alması engellenir, bitkilerin ayakta durmaları sağlanır, solüsyonun sıcaklığındaki büyük oynamaların ve yosunlaşmanın önüne geçilmiş olur. Fide dikimi: 10cm kadar boylanmış olan fideler, hafifçe açılan talaşın arasından ve kafesli telin deliklerinden geçirilerek tanktaki eriyiğe kökleri değecek şekilde dikilir. Tanktaki besin eriyiği seviyesinin, hergün yapılacak damıtıl su ilavesiyle, korunması gerekmektedir. Besin eriyiğinin belli aralıklarla, bitki büyüklüğüne ve solüsyon hacmine bağlı olarak, değiştirilmesi gerekir.(7-14 gün gibi) Bitki büyüdükçe bu süre daha kısaltılır, fide halindeyken ise bu süre uzatılabilir.









Havalandırmalı su kültürü
Havalandırmasız yetiştiricilikten farklı olarak, bir de havalandırma tüpüne yada hava pompalarına ihtiyaç vardır. Bitkinin türüne ve ihtiyaçlarına bağlı olarak su içerisine yada direkt olarak köklere hava kabarcıkları pompalanmalıdır. Bu havalandırma sayesinde bitkinin köklerinde oluşabilecek çürümelerin önüne geçilir.